Интернетот постои веќе 20 години. По тој повод, BBC презема иницијатива за откривање на моќта на интернетот, преку презентација на низа аспекти нa неговите вредности.

По иницијатива на Развигор и по јавниот повик на Дарко, одлучив да издвојам што ќе ми недостасуваше ако интернетот не ми беше достапен:

01. Немаше да имам можност да поседувам сопствено поштенско сандаче на свои 15 години, во далечната 1995. Тогаш ја креирав својата прва емаил адреса и со тоа добив неколку мегабајти личен простор на интернет. Тогаш станав достапен во електронскиот свет;

02. Немаше да знам на кои теми дебатираат и кои аргументи ги користат сите дебатери од целиот свет. Истражувањето ќе беше ужасно тешко. Денес, постои и база на дебатни случаи, т.н. Debatepedia;

03. Немаше да можам ефикасно да ја менаџирам мојата организација и во ист ден да комуницирам со членовите во Македонија, партнерите од Словенија и поддржувачите од САД;

04. Немаше да реализирам ефтини, а моќни интернет кампањи. Денес, на клиентите во агенцијата во која работам имам можност да им понудам голем ефект, за мал буџет.

05. Немаше да поседувам голем мегафон со кој јавно и нашироко можам да ја изразувам својата слобода на мисла и слобода на говор. Овој блог, мојот фејсбук профил и мојот твитер профил се моите интернет мегафони;

За крај, ќе ги замолам моите пријатели Дона, Ана, Иван, Бранка и Елена да го направат истото и на својот блог [или својот фејсбук профил] да напишат што ќе беше поразлично ако интернетот не им беше достапен.

Постов е инспириран од телевизиското гостување на Владимир Милчин во емисијата Јади бурек, кај Јанко Илковски. Разговорот во голема мера имаше длабока суштина од две причини. Првата е што Јанко дозволи конструктивна дискусија во духот на отвореното општество, а втората е што во емисијата на големо се разговараше за принципите на отвореното општество и за неговиот идеен творец – Карл Попер.

Иако отвореното општество е неисцрпна и никогаш незавршена тема за елаборација и надополнување, денес ќе издвојам десет негови важни постулати:

01. Во отворено општество не е потребно крвопролевање за моменталната политичка елита да си замине од власт;
02. Тоа е општество кое се темели на одлуки на поединците, а не на колективни (племенски одлуки), а уште помалку на одлуки кои тоталитарната власт ги носи за мнозинството да ги спроведува;
03. Општество кое е отворено за алтернативата. Не постои апсолутна вистина, а токму поради тоа ова општество инсистира да ја слушне и другата страна на вистината;
04. Тоа е плурализам во политичка, културна и религиозна смисла. Платформа за сите различности кои егзистираат на исто место;
05. Да се слушне другиот не е доволно. Потребно е да се почитува туѓото (мислење), да се размислува за него и да се оценува и проценува;
06. Во отвореното општество самокритичноста е нужна. Да знаеме да оцениме кога туѓата идеја е подобра и истата да ја поддржиме и развиеме;
07. Отвореното општество дава можност луѓето да не се согласуваат околу општествените предизвици, а притоа опонентите да не се перцепираат како злобни, непријатели или лична закана;
08. Отвореното општество значи и дебата. Дебата која најмногу се базира на логика и аргументи, а најмалку на авторитети;
09. Слободата, еднаквоста и човештвото се отворено општество;
10. Отвореното општество е за упорните кои веруваат во него. Не е за оние кои веруваат само во својот лидер.

Дали овој вид на општество е недостижно за нас? Дали пишувам за утопија?

За сите кои сакаат да чујат повеќе за отвореното општество од Џорџ Сорос, приложувам 75 минутна едукативна сесија:

“Големата слика” од денес ќе биде побогат за уште еден автор. Бојан Маричиќ одлучи да ја преточи својата мотивираност за социјална интеграција во пишани мислења и анализи на овој блог. Бојан е мој долгогодишен соработник и другар. Бојан е искусен граѓански активист, тренер по дебатни техники и магистер по меѓународно и европско право.

Еве го неговиот прв пост:

Сегрегацијата ја научивме, до каде е интеграцијата?

Некои велат дека најсилните пориви за јавно изразување луѓето ги имаат токму кога слободата на изразување им била најзагрозена. Не знам дали е тоа вистина но јас мислам дека луѓето кои размислуваат во нашето општество и притоа не се партиски индоктринирани треба да ги наметнуваат прашањата како: Кои се нашите вистински секојдневни проблеми кои ни го прават општеството какво што е и го одредуваат какво ќе биде? Како да ги формулираме? Како да ги наметнеме?

Овој текст (и наредните што следуваат) има амбиција да ја отвори темата на отворената етничка сегрегација, помеѓу Македонците и Албанците како најбројни народи во Република Македонија, која доминира и зазема се поширок простор во нашето општество и „инфицира“ секој час се’ повеќе луѓе по различни основи. Она што мене ме поттикна на размислување на оваа КЛУЧНА тема во нашето општество беше изливот на омраза од сите страни разгорен од сега веќе повлечената и озлогласена Македонска Енциклопедија, врвен masterpiece на МАНУ. Што може и треба да направат граѓаните на оваа држава кои се релативно млади (помеѓу 20-40 години) и кои разбираат дека игноририајќи го фактот дека живееме во држава која егзистираат повеќе етникуми со свои карактеристики, одлики, желби и интереси, практично се придонесува кон предексплозивната атмосфера особено меѓу помладите. Ако ја илустрираме ситуацијата на неколку полиња од нашето општество ќе сфатиме дека општеството има јасни знаци на поделеност и опасни нејзини манифестации и уште повеќе ќе сфатиме дека итно треба нешто да преземеме како општество и како луѓе.

Анализата на темата ќе се одвива во неколку текстови и ќе ги дискутира темите Образование, политика, култура, граѓански сектор, медиуми и лични односи, а фокусот ќе се насочи кон формите во кои се манифестираат прашањата на етничка сегрегација и нивната содржина во рамките на овие теми, притоа со јасно нагласување: Што не чини? Што е добро? Што може да се направи за интеграција?.

I дел
(Што не чини? Што е добро? Што може да се направи за интеграција?)

ОБРАЗОВАНИЕ

Што не чини?
- Постојат многу малку институционални допирни точки помеѓу учениците Македонци и Албанци. Покрај „генијалните“ решенија за етнички поделени смени во повеќе градови, за ова сведочи фактот дека младите не работат на никакви заеднички проекти кои ќе ги избришат или намалат меѓусебните разлики и предрасуди.

- Јазичните бариери помеѓу младите Македонци и Албанци се продлабочуваат наместо да се намалуваат. Го чекавме Кнут Волебек (Високиот комесар за малцински рава на ОБСЕ) да ни каже дека во нашите училишта на кои се надеваме да ги „оправат“ нашите идни генерации нема никаков план за интеграција на младите во јазична смисла. Всушност тој само гласно кажа нешто што секој свесен човек во оваа држава одамна го знае: јазичната сегрегација е драматична и дека генерациите кои доаѓаат покрај суштински постои опасност и технички да не се разбираат.

- Универзитетите во Македонија не работат на реално приближување на студентите Македонци и Албанци и нивно заедничко живеење во академска смисла. Колку често сте чуле дека се работи на заеднички програми, семинари, размени или дискусии организирани од страна на Универзитетите за спојување, комуникација и развивање помеѓу студентите. Единствена срамежлива иницијатива беше онаа на група студенти кои бараа укинување на партиципацијата на студентите при што беа поддржани од еден дел од студентите на Државниот Универзитет во Тетово. Но, и тоа не е ништо иницирано од институциите на системот.

- Не постојат програми за системско изучување на културните, националните, историските и традиционалните карактеристики на етничките заедници помеѓу себе. Не постои пат кој води реку образовниот систем кој овозможува на еден просечен ученик Македонец да научи на пример: кои се клучните личности во албанската историја, кои се најдобрите писатели на албански јазик и како можат да дојдат до нивните дела, кои се и какво значење имаат празниците кои ги слават Албанците, кои се песните кои се карактеристични или омилени за Албанците или сево ова за Ромите, Турците, Србите, Бошњаците, Власите и др.

Што е добро?
- Универзитетот на Југоисточна Европа (т.н. Штулов Универзитет) е пример според кој може во пракса многу добро да функционираат студентите Македонци и Албанци учејќи заедно и секојдневно градејќи интегриран систем во кој секој е добредојден без разлика на етничката припадност и во кој образовниот процес кој ги вклучува сите е во фокусот.

- Приватните средни училишта и универзитети прилагодени на пазарот го кршат мразот на сегрегацијата и ги прилагодуваат своите програми за повеќе јазици а нивните средини се потполно инклузивни за младите од сите етнички групи. За да не навлегуваме во реклама на овие Универзитети само вреди да се каже дека се пример кој треба да се следи.

Што може да се направи?
- Силен ангажман на сите образовни институции за ставање акцент на овој аспект од нашиот образовен систем. Ова подразбира силно залагање на сите структури од министер до воспитувач во градинка или професор во училиште. Образовните институции мораат да усвојат нова филозофија во која учениците ги подготвуваат за реален и цивилизиран живот ослободен од страв од своите соседи, омраза кон различните или мрзеливост за учење на нови култури и запознавање на нови луѓе.

- Учење на јазици на етничките заедници како задолжителен предмет. Ако во ЕУ знаењето на секој нов јазик се смета за непроценливо богатство и на големо се стимулира во сите образовни сфери, тогаш зошто кај нас да се плашиме или да одбиваме да им укажеме на родителите, учениците и сите дека изучувањето на јазиците на етничките заедници во Македонија (особено албанскиот) е влог во иднината и во поцивилизирана, поинтегрирана, поубава и попријатна за живеење Македонија.

- Учење за повеќе елементи на идентитетот на различните етнички заедници (особено Македонците и Албанците) и заедничка прослава на заеднички личности и денови.

- Отворен дијалог за сите теми и градење на институтционални канали во рамките на образовните институции за отварање и решавање на меѓуетничките проблеми, предрасуди и недоразбирања. Зарем има друг здрав и сериозен начин за решавање на проблемите кои се јавуваат меѓу младите? За мене беше тажна сликата во која половина владин состав оди да ги смирува врсниците од Струга и да им понуди „генијално“ решение на нивна физичка поделба во две згради и така ја затвори најважната порта за непречен секојдневен премин и меѓусебна комуникација. Да работиме сите тоа да не се повтори.

Дали преговараме за идентитетот? Ако преговараме, зошто преговараме?
Основата на македонскиот идентитет, неговиот јазик, е потврден како македонски во Обединетите нации.
UNTERM е дата база на номанклатури специфични за државите на ОН, преведена на 6 јазици [англиски, француски, шпански, руски, кинески, арапски]. Таму, македонскиот јазик е потврден како јазик кој се зборува во Република Македонија, уште од 8 април 1993 година.

Линк за потврда тука.

Ова како аргумент за преговарање:)

* Информацијата е добиена од јавен говор на Стево Пендаровски

Теза: Еднонасочната комуникација го труе општеството

Позиција: Афирмативна

Еднонасочна комуникација. Исто како да си бебе. Ти зборуваат, а тебе ништо не ти е јасно. Не можеш ни да им вратиш. Или, исто како да си овца. Ти се дере овчарот, страшен, со стап и без заби. Или, пак, исто како да си на митинг. Се дерат звучниците, одекнува насекаде гласот на лидерот. А, ти си таму долу и немаш шанса да кажеш било што.

Немаше да има потреба од дискусија за “еднонасочната комуникација” ако таа не експлодираше во државава, ако се практикуваше само кај бебињата, овците и граѓаните што одат на митинзи.
Но, кај нас еднонасочно се комуницирани толпи граѓани - студентите, гласачите, потрошувачите. На толпи луѓе некој нешто им кажува, а не ги прашува што мислат. А овие другиве, така собрани во толпи не ни бараат да возвратат со комуникација.
И на крај добиваме куп предрасуди, затворено општество, не се познаваме, го линчуваме туѓото мислење. Уште и закани дека ќе не стигнела раката на комуникаторот ако сме прозбореле различно.

Зошто еднонасочната комуникација го труе општеството?

Аргумент 1. Бидејќи пропагандата, манипулацијата и лагата се основни алатки во политиката и креирањето на јавното мислење во Македонија.
Основните идеолошки, концепциски и програмски определби (и на власта и на опозицијата) не се подложни на јавна дискусија. И Преродбата и Решенијата за Македонија се спакувани во канцеларија и се промовираат преку класични адвертајзинг кампањи. Она што го пишува внатре никогаш не беше ставено на маса на трибини, ТВ дебати, ниту пак на социјалните мрежи. Напротив, го добивме како нашминкан документ и преку традиционалните и преку новите медиуми.

Да праќаш пораки, а да не очекуваш да ти одговорат, да се плашиш од туѓото мислење, да избегнуваш интеракција и да покажуваш со прст, а да не дозволиш да те покажат со прст значи дека лажеш. Тоа значи дека спроведуваш пропаганда, а пропагандата по дефиниција е пласирање пристрасни информации, намерно искривени податоци, логички грешки, кои, иако понекогаш се убедливи, ретко се вистинити. Не се вистинити бидејќи во нив ја нема другата страна на вистината. Никогаш не сме ја слушнале. За другата страна на вистината микрофонот е исклучен. Уствари таму нема микрофон.

Еднонасочната комуникација е безобразна. “Ти си Македонија” и “Некои прашања не заслужуваат одговор” безобразно не покорија. Првата не потцени, демек ние не знаевме дека сме Македонија, па требаше со прст да не покажат оти сме заборавиле? Демагогии, празни пораки. Има ли барем еден кој не знае дека е дел од Македонија? Втората [иако сметам дека територијалната распределба беше нужна во тој момент] го направи нашето мислење неважно и уште повеќе прашањето го сведе на ништожно, демек не заслужувало одговор. И повторно, се тоа со милион билборди, спотови во кои комуникаторот се издерава врз толпата народ.
Безобразни пропаганди, манипулации и лаги ни го трујат општеството.

Аргумент 2. Бидејќи бизнис секторот не знае кои се потребите на потрошувачите

Потрошувачите се обесправени. Во Македонија се конзумираат мнозинство неквалитетни производи и се користат мнозинство неквалитетни услуги. Постојано не сме задоволни, а нема кај да се пожалиме. Нема двонасочна комуникација. А од друга страна адвертајзингот е сведен на билборди и спотови (исто како и кај партиите).

Замислете, од три телекомуникациски оператори (кои би требало да се лидери во комуникациите во општеството) само еден делумно интензивно ги користи социјалните мрежи за да се доближи до потрошувачите и да дознае кои се нивните потреби. И тоа оној со најмалку корисници. Останатите, мнозинството, комуницираат еднонасочно. Кога последен пат Вашиот телеком провајдер или вашиот кабловски ТВ провајдер ве прашал кои се вашите потреби?
Кога последен пат вашата банка ве искомуницирала на интернет? Сте ја сретнале ли вашата банка на Facebook, LinkedIn или на Twitter?

А какви само можности имаме. Интернет. Ефтино, неограничено, идеално за дискусија и многунасочна комуникација. И пак, и на интернет, само банери кои водат до безлични веб страни, во кои нема простор за дискусија.
Труење во бизнис секторот. Ни испорачуваат пораки за нашите желби, наместо за нашите потреби. Се втурија од производство на домати од по 1/2 кг. полни со вода, а појма немаат дека ние сакаме мали и вкусни.
Тоа е труење. Труење со неинформираност кое резултира со отруени и незадоволни потрошувачи.

Тоа е мојата позиција во оваа теза. Нашето општество е отруено од еднонасочна комуникација. Никој не не прашува, никој не ни дава простор за дискусија. Ние си го најдовме своето место на интернет, но надвор од нашиот компјутер владее лагата, на сметка на измамените граѓани, гласачи и потрошувачи.

Но, сигурен сум дека има вистина и од другата страна. Сигурно постојат позитивни искуства кои ќе ме побијат во некои делови. Бујрум. Има ли спротивни аргументи?